Veluwe: Tongerense heide en het verscholen dorp

Deze fietstocht had bij ons maar één doel…een pannenkoek gaan eten in “De ossenstal”. Een paar jaar geleden zijn we hier toevallig terecht gekomen en we vonden het hier zo gezellig dat we vandaag terugkeerden maar niet om te wandelen maar om te fietsen.

In het hoge gebied van de Tongerense Heide wisselen bos, heide en vennetjes elkaar af. Hier ligt ook de Tongerense Berg met een fraai uitzicht. Afdalend naar het Wisselse Veen wordt het terrein vlakker en natter. De heide loopt over in grasland. Meer naar het noorden ligt het Tongerense Veen met beken, beekoevers, graslanden, bosjes en houtsingels. Het gebied was heel lang een schatkamer van wilde flora in Nederland. Ontginning en ontwatering zijn hier pas laat op gang gekomen. Het ‘Landje van Jonker’ is zelfs nooit ontgonnen. Het landje is lang als natuurgebiedje in stand gehouden door de Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging. Zeldzame plantensoorten als blauwe knoop en waterdrieblad bleven hier gespaard. Die kunnen zich nu vanuit het ongeveer 1 ha grote perceel verspreiden over het veen. Het hoogste punt van het gebied is de Tongerense Berg, 32 meter boven NAP. Dit terrein bestond in het verleden uit vrij eenvormig bos van grove den. Er zijn open plekken gemaakt waar het bos zich spontaan kan verjongen. Zo komt er meer afwisseling in het landschap.

Het verscholen dorp is een overblijfsel van een kamp dat in de 2e wereldoorlog gebruikt werd om te ontsnappen aan de Duitse troepen. Het kamp bestond uit 9 hutten, sommige half-ondergronds, andere geheel boven de grond. Omdat de hutten in een zeer dicht bos van jonge dennen stonden, werden ze aan het oog onttrokken. Tachtig tot honderd mensen die op de vlucht waren voor de Duitse bezetter hebben in wisselende samenstellingen hier een veilige plaats gevonden tussen april 1943 en oktober 1944. Het kamp bood onder andere onderdak aan joden, verzetsmensen, geallieerden, een Rus en een Duitse deserteur.